Filee: đổi 260+ định dạng file offline, không cần Office

Vì sao đổi file online lại phiền phức đến vậy

Ai làm IT cũng từng gặp cảnh này: đồng nghiệp gửi file HEIC từ iPhone mà máy Windows không mở được, sếp gửi file HWP từ đối tác Hàn Quốc, hoặc cả thư mục ảnh cần đổi sang WebP trước khi đưa lên web. Giải pháp nhanh nhất thường là mở một web converter, kéo file lên, chờ xử lý, tải về. Làm một lần thì ổn. Làm mười lần một ngày thì bắt đầu thấy phiền: file nội bộ đi qua server lạ, file lớn upload chậm, có trang giới hạn dung lượng hoặc bắt đăng nhập mới cho tải về.

Theo mình, vấn đề lớn nhất không phải là tốc độ mà là quyền kiểm soát. Một khi file đã upload, bạn không còn biết nó được giữ ở đâu, giữ bao lâu. Với tài liệu nội bộ, hợp đồng hay ảnh chưa công bố, đó là rủi ro không đáng có. Filee sinh ra để giải quyết đúng chỗ này: chuyển đổi ngay trên máy của bạn, không upload, không cần cài Office, và đủ mạnh để xử lý hàng loạt.

Filee là gì?

Theo README chính thức của dự án, Filee là công cụ chuyển đổi file miễn phí, mã nguồn mở (giấy phép MIT), dùng bằng cách kéo thả. Cách dùng của nó khác hẳn các phần mềm convert truyền thống: bạn giữ phím Ctrl (trên macOS là Option), kéo file, và một vòng tròn các định dạng — tác giả gọi là “donut” — hiện ra ngay tại vị trí con trỏ. Thả file vào định dạng muốn đổi là xong, không cần mở cửa sổ ứng dụng, không cần bấm qua nhiều hộp thoại.

Theo tài liệu của dự án, Filee hỗ trợ 266 định dạng: ảnh, PDF, Word, Excel, PowerPoint, HWP/HWPX, video, âm thanh, e-book, file nén, font chữ, CAD, mô hình 3D và cả dữ liệu địa lý. Điểm đáng chú ý là các định dạng không đánh dấu trong bảng của README đều chạy ngay mà không cần Office, Hancom Office hay LibreOffice. Kết quả mặc định được lưu cạnh file gốc, nên bạn không phải đi tìm file đã đổi nằm ở đâu.

Nhận định của mình: cái “donut” này giải quyết đúng thao tác lặp lại nhiều nhất — chọn file rồi chọn định dạng đích. Bỏ qua cửa sổ chính và hộp thoại Save As, mỗi lần đổi file tiết kiệm vài cú nhấp chuột, nhân với hàng trăm file mỗi tuần thì con số không nhỏ.

Cài đặt Filee trên Windows, macOS và Linux

Theo README chính thức, bạn tải bản mới nhất từ trang Releases của dự án. Các bước dưới đây tóm tắt đúng hướng dẫn cài đặt của tác giả, không thêm bước nào ngoài tài liệu.

Windows 10/11

Chạy file Filee-<version>-win-Setup.exe, hoặc giải nén bản win-Portable.zip rồi chạy Filee.exe. Theo tài liệu của dự án, bản Setup tự nó đã đủ, không cần cài thêm gì khác trên máy. Trong lúc cài, bạn có thể chọn thêm menu chuột phải trong Explorer, tự chạy khi đăng nhập, lệnh filee và các engine tùy chọn. Nếu cần cài im lặng cho nhiều máy, bản Setup nhận tham số chuẩn của Inno Setup là /VERYSILENT /SUPPRESSMSGBOXES — rất tiện cho sysadmin triển khai qua script.

Một lưu ý theo README: trên Windows 10 lâu không cập nhật, máy có bật tính năng Hardware-enforced Stack Protection (CET) có thể khiến Filee không khởi động được. Cách xử lý được tác giả khuyến nghị trước hết là cài các bản cập nhật Windows đang chờ; nếu không cập nhật được thì mới tắt tính năng đó riêng cho Filee bằng PowerShell với quyền quản trị.

macOS (bản preview)

Theo README chính thức, macOS 13 trở lên dùng bản preview: giải nén gói osx-arm64 hoặc osx-x64 rồi chạy ./install.sh, hoặc mở file .dmg và kéo Filee vào Applications. Lưu ý là bản macOS chưa được notarize, nên lần chạy đầu tiên bạn cần cho phép trong System Settings → Privacy & Security → Open Anyway. Nhận định của mình: với bản preview thì nên cài thử trên một máy trước khi triển khai rộng, đúng tinh thần “preview” mà tác giả đã ghi rõ.

Linux

Theo tài liệu của dự án, Linux x64/ARM64 chạy trên Ubuntu 22.04 trở lên: giải nén gói rồi chạy ./install.sh, không cần quyền root nhưng cần có Python 3. Một giới hạn cần biết trước: thao tác kéo thả cần X11; trên Wayland, bạn dùng vùng thả file (drop zone) và menu chuột phải trong trình quản lý file thay cho cử chỉ kéo thả.

Cách dùng nhanh: kéo, thả, xong

Sau khi cài đặt, quy trình làm việc hằng ngày của Filee rất ngắn:

1. Giữ phím Ctrl (hoặc Option trên macOS) và kéo file cần đổi.
2. Vòng donut hiện ra tại con trỏ, chỉ hiển thị những định dạng phù hợp với loại file bạn đang kéo.
3. Thả file vào định dạng đích. Xong.

Theo README chính thức, donut còn có hai mặt: bấm Tab hoặc lăn chuột khi donut đang mở để lật sang các định dạng và công cụ ít dùng hơn. Bạn cũng có thể crop ảnh trước khi đổi: lát cắt Crop mở từng ảnh để bạn kéo khung, chọn tỉ lệ, và chỉ phần đã chọn mới được lưu. Ngoài kéo thả, Filee còn nhận file qua menu chuột phải, phím tắt, vùng thả file và dòng lệnh.

Một tính năng theo mình rất đáng giá cho dân văn phòng: kéo trực tiếp từ trình duyệt. Theo tài liệu của dự án, bạn có thể kéo ảnh, link tới file hoặc file đang tải từ Chrome, Edge, Firefox hay Safari theo cùng cách kéo thả đó; Filee lưu file vào thư mục Downloads (hoặc chỉ giữ lại file đã đổi) rồi chuyển đổi luôn. Lưu ý nhỏ mà README ghi rõ: link được tải về mà không dùng phiên đăng nhập của trình duyệt, nên link yêu cầu đăng nhập sẽ không tải được.

Dùng bằng dòng lệnh và watch folder cho dân sysadmin

Giao diện kéo thả phù hợp với người dùng cuối, nhưng sysadmin cần thứ tự động hóa được. Theo README chính thức, lệnh filee dùng chung engine và preset với ứng dụng, và được thêm vào hệ thống khi bạn cài bằng bản Setup hoặc install.sh:

filee convert photo.heic --to jpg
filee convert *.png --to webp --quality 80 -o converted
filee watch D:\Inbox --to pdf --move-originals

Lệnh đầu đổi một ảnh HEIC sang JPG. Lệnh thứ hai đổi hàng loạt ảnh PNG sang WebP với chất lượng 80 và đưa kết quả vào thư mục converted. Lệnh thứ ba theo dõi thư mục Inbox: file nào rơi vào đó sẽ tự động được đổi sang PDF, và file gốc được chuyển đi sau khi xử lý xong.

Theo mình, cặp convert + watch này mới là lý do sysadmin nên quan tâm tới Filee thay vì chỉ coi nó là app cho người dùng cuối. Bạn có thể đặt một thư mục “inbox” trên máy trạm hoặc máy chủ nội bộ, để máy scan, máy ảnh hay đồng nghiệp thả file vào, và đầu ra luôn là định dạng chuẩn mà hệ thống của bạn chấp nhận. Muốn xem đầy đủ mọi lệnh và tùy chọn, chạy filee help hoặc đọc trang CLI tại filee.sh/cli mà README dẫn tới.

Các nhóm định dạng Filee hỗ trợ

Bảng dưới đây tóm tắt từ bảng Formats trong README chính thức, chỉ giữ các nhóm mà độc giả sysadmin và văn phòng gặp thường xuyên nhất:

Theo README chính thức, một số định dạng cần engine tùy chọn và chỉ được tải về khi cần: Ghostscript, LibreOffice, Pandoc, calibre và FFmpeg. Nhận định của mình: cách làm này hợp lý — cài đặt gốc giữ nhẹ, ai cần đổi tài liệu phức tạp hay video mới tải thêm engine, thay vì bắt mọi người dùng gánh cả bộ công cụ nặng nề ngay từ đầu. Một tính năng khác đáng chú ý là chuyển đổi nhiều bước tự động: ví dụ HWP → HWPX → DOCX được tự tìm đường đi, bạn không phải đổi thủ công qua trung gian.

Ưu điểm và hạn chế

Ưu điểm, theo những gì README xác nhận:

• Chạy hoàn toàn offline, không upload file, không cần tài khoản.
• Không cần cài Office vẫn đổi được tài liệu văn phòng phổ biến.
• Kéo thả tại con trỏ nhanh hơn mở app rồi chọn file nhiều lần.
• Chuyển hàng loạt song song; một file lỗi không làm dừng cả lô.
• Có CLI và watch folder để tự động hóa.
• Mã nguồn mở giấy phép MIT, tự kiểm chứng được.

Hạn chế, nói thẳng để bạn cân nhắc trước khi cài:

• macOS và Linux vẫn là bản preview: macOS chưa notarize, Linux cần X11 mới kéo thả được.
• Một số định dạng cần tải thêm engine khi dùng lần đầu, nên lần đổi đầu tiên có thể chậm hơn mong đợi.
• Chuyển đổi định dạng không đồng nghĩa giữ nguyên 100% bố cục của tài liệu phức tạp — với file trình chiếu hay văn bản nhiều định dạng, bạn nên kiểm tra kết quả trước khi gửi cho khách hàng.
• Filee không phải công cụ OCR hay chỉnh sửa tài liệu chuyên sâu; nó đổi định dạng, không thay thế bộ Office khi bạn cần soạn thảo.

Filee so với web converter và công cụ dòng lệnh rời rạc

So với web converter, Filee thắng ở quyền riêng tư và khả năng làm hàng loạt: không giới hạn dung lượng của trang web, không chờ upload, không lo file nội bộ nằm trên server lạ. Đổi lại, bạn phải cài đặt một lần trên máy, trong khi web converter thì mở lên là dùng.

So với bộ công cụ dòng lệnh rời rạc như FFmpeg, Pandoc hay ImageMagick, Filee thắng ở chỗ gom chúng lại dưới một giao diện và một lệnh duy nhất, kèm preset lưu sẵn về chất lượng, kích thước, DPI hay thư mục đích. Đổi lại, người đã quen viết script với FFmpeg sẽ thấy Filee ít tùy biến sâu hơn ở từng engine. Nhận định của mình: hai nhóm công cụ này không loại trừ nhau. Bạn hoàn toàn có thể dùng Filee cho 90% nhu cầu đổi file hằng ngày, và giữ FFmpeg hay Pandoc cho 10% ca khó cần tinh chỉnh sâu.

Use case thực tế trong đội IT

• Chuẩn hóa ảnh trước khi đưa lên web: cả thư mục ảnh HEIC từ điện thoại được đổi sang JPG hoặc WebP bằng một lệnh, đúng kích thước và chất lượng đã lưu trong preset.
• Tiếp nhận hồ sơ từ đối tác: thư mục watch folder nhận file HWP, DOC hay EML rồi tự đổi sang PDF chuẩn để lưu trữ, không cần nhân viên ngồi đổi tay từng file.
• Gộp và tách PDF: gộp nhiều báo cáo tháng thành một file duy nhất theo thứ tự bạn chọn, hoặc tách một file PDF dài thành từng chương để gửi riêng.
• Dọn kho file cũ: đổi hàng loạt tài liệu, bảng tính và ảnh từ định dạng cũ sang định dạng mà hệ thống hiện tại đọc được, kèm nhật ký các file lỗi để xử lý riêng.
• Hỗ trợ người dùng cuối: thay vì hướng dẫn đồng nghiệp lên web converter và dặn “đừng upload file nhạy cảm”, cài Filee một lần là xong — thao tác của họ chỉ còn kéo và thả.

Cũng như các công cụ local-first khác, Filee giữ dữ liệu ở lại máy thay vì đẩy lên cloud; bạn đọc thêm về một công cụ local-first khác cho AI agent trong bài XERJ: công cụ tìm kiếm local cho AI agent.

Bảo mật: file có thật sự ở lại máy không?

Theo chính sách riêng tư trong README chính thức, Filee chuyển đổi file trên máy của bạn và không bao giờ upload chúng; dự án cũng khẳng định không thu thập dữ liệu sử dụng và không gửi telemetry. Kết nối mạng duy nhất mà README liệt kê là: hỏi GitHub xem có bản mới không (có thể tắt trong Settings → About), tải engine bạn chọn cài thêm từ vị trí chính thức đã ghim sẵn, và mở link khi bạn tự bấm vào. Vì mã nguồn mở giấy phép MIT, bất kỳ ai cũng có thể đọc code để kiểm chứng thay vì tin vào lời quảng cáo — và đó chính là điểm cộng lớn nhất của công cụ này so với web converter đóng mã nguồn.

Kết luận: ai nên cài Filee ngay hôm nay

Nếu công việc của bạn xoay quanh file từ nhiều nguồn — ảnh HEIC, tài liệu HWP, PDF cần gộp tách, kho file cũ cần chuẩn hóa — thì Filee đáng cài thử ngay. Nó miễn phí, mã nguồn mở, chạy offline, và thao tác kéo thả đủ nhanh để trở thành công cụ mặc định thay cho web converter. Dân sysadmin sẽ thích thêm ở CLI và watch folder; người dùng cuối sẽ thích ở chỗ không cần học lệnh nào cả.

Tải bản mới nhất từ trang Releases của dự án tại https://github.com/KnifeLemon/Filee/releases/latest và thử ngay với vài file trong máy bạn. Theo mình, chỉ cần đổi một lô ảnh HEIC sang JPG mà không phải upload đi đâu, bạn sẽ hiểu vì sao công cụ này đang tăng sao nhanh trên GitHub.